โรคติดเชื้อไวรัสอีโบลา (Ebola Virus Disease: EVD) หรือเดิมเรียกว่า ไข้เลือดออกอีโบลา เป็นหนึ่งในโรคติดต่อจากสัตว์สู่คนที่มีความรุนแรงและอันตรายถึงชีวิตมากที่สุดในโลก มีอัตราการเสียชีวิตเฉลี่ยสูงถึง 50% (และอาจพุ่งสูงได้ถึง 25-90% ขึ้นอยู่กับสายพันธุ์และการเข้าถึงการรักษา) ถูกค้นพบครั้งแรกในปี ค.ศ. 1976 บริเวณใกล้แม่น้ำอีโบลา ในสาธารณรัฐประชาธิปไตย
แหล่งรังโรคและการแพร่เชื้อ
1. จากสัตว์สู่คน นักวิทยาศาสตร์เชื่อว่า ค้างคาวคุณแม่หรือค้างคาวกินผลไม้ (Fruit bats) คือแหล่งรังโรคตามธรรมชาติ เชื้อสามารถสปิลโอเวอร์ (Spillover) หรือข้ามสายพันธุ์สู่มนุษย์จากการสัมผัสหรือกินสัตว์ป่าที่ติดเชื้อ เช่น ลิงชิมแปนซี กอริลลา หรือเม่น
2. จากคนสู่คน ไวรัสอีโบลา ไม่ได้แพร่กระจายทางอากาศ (ไม่ใช่ Airborne) แต่จะติดต่อผ่านการสัมผัสโดยตรงคือเลือด สารคัดหลั่ง น้ำมูก น้ำลาย ปัสสาวะ อาเจียน หรืออสุจิของผู้ป่วย พื้นผิว สัมภาระ หรือเสื้อผ้าที่ปนเปื้อนของเหลวเหล่านี้ร่างกายของผู้เสียชีวิตในพิธีศพ (เป็นสาเหตุหลักที่ทำให้โรคระบาดในชุมชนแอฟริกาอย่างรวดเร็ว)
อาการ
ระยะฟักตัวของโรคจะอยู่ที่ 2 ถึง 21 วัน (เฉลี่ย 8-10 วัน) โดยแบ่งลักษณะอาการออกเป็น 2 ช่วง
1. ระยะอาการแห้ง (Dry Symptoms) ผู้ป่วยจะมีไข้สูงเฉียบพลัน อ่อนเพลียรุนแรง ปวดศีรษะ ปวดกล้ามเนื้อ และเจ็บคอมาก
2.ระยะอาการแฉะ (Wet Symptoms) เริ่มมีอาการทางระบบทางเดินอาหาร คลื่นไส้ อาเจียน ท้องเสียอย่างรุนแรง บางรายมีผื่นนูนแดงขึ้นตามตัว
3.ระยะวิกฤติ ตับและไตสูญเสียการทำงาน มีอาการเลือดออกง่ายผิดปกติทั้งภายในและภายนอกร่างกาย (เช่น เลือดออกตามไรฟัน ตาแดง มีเลือดปนในอ้วกหรืออุจจาระ) ส่งผลให้อวัยวะหลายระบบล้มเหลว (Multisystem Organ Failure) และเสียชีวิตจากภาวะช็อก
.
ข้อมูลจาก โรงพยาบาลบางปะกอก8
